Beata Stankiewicz-Szczerbik szkło artystyczne, witraże, rzeźba

Najprostszy podzia� technik szklarskich zwi�zanych z termicznym dzia�aniem na materia� to obr�bka hutnicza, piecowa i palnikowa. Hutnicz� i palnikow� zajmuj� si� sporadycznie, skupi� si� na technikach piecowych, kt�re pozna�am. W swoich pracach zajmuj� si�: szk�em wypalanym w formach zamkni�tych i otwartych, pate de verre, fusingiem. W dalszej cz�ci wyja�ni� te obco brzmi�ce terminy. Szk�o artystyczne np. "Czerwona" po obr�bce termicznej wychodzi z formy surowe, matowe i tylko g�rna cz��, tam gdzie nie mia�o z ni� styczno�ci, jest b�yszcz�ca i przejrzysta jak lustro wody. Zawsze kojarzy mi si� z toni�. W zale�no�ci od intencji, pozosta�e p�aszczyzny pozostawiam w takim stanie albo poddaj� je obr�bce na zimno, jak� jest szlifowanie i polerowanie. To bardzo �mudna, mechaniczna, ci�ka fizycznie i wymagaj�ca precyzji praca. Wyko�czenie to na og� klejenie element�w rze�by, klejem, kt�ry twardnieje pod wp�ywem �wiat�a UV. Zajmuj� si� te� witra�em np. "�urawie" i zwi�zanym z nim malarstwem na szkle -konturem, patyn� i emali�. Stosuj� te� szklarskie techniki malarskie na bry�ach i kaflach, w tym wypadku ogromne znaczenie ma odpowiednie wypalanie farb, tak, aby szklane t�o nie p�k�o pod wp�ywem �le prowadzonej temperatury a farby nie uleg�y spaleniu lub niedogrzaniu. Stosuj� te� z�ocenia utrwalane termicznie.
Terminy: Pate de verte - dos�ownie pasztet ze szk�a. To antyczna technika szklarska wywodz�ca si� ze staro�ytnego Egiptu. Polega na stapianiu w przygotowanej formie zmielonego na py� materia�u. Cz�sto umieszcza si� w niej kolejne jego warstwy w r�nych kolorach przy pomocy spoiwa, aby uzyska� odpowiednie efekty kolorystyczne lub g��bi� cieniowania. W zale�no�ci od zamierzonego efektu, stosujemy r�n� temperatur�, przy ni�szej uzyskuje si� efekt kryszta�k�w, nie do ko�ca po��czonych drobinek szk�a, przy wysokiej, jednorodnie stopiony materia�. Topi si� je w formach, cz�sto odlanych na zasadzie wosku traconego, co daje mo�liwo�� uzyskania skomplikowanych kszta�t�w. Szk�o artystyczne np. "DziaNina" wypalane w formie to technika, zbli�ona do pate de verre, natomiast masa szklana w formach jest w postaci wi�kszych kawa�k�w, nawet bry�. Formy mog� by� otwarte, lub zamkni�te. Przy czym ka�da jest negatywem, wzgl�dem maj�cej powsta� rze�by. Kszta�t, kt�ry potem wype�ni szk�o uzyskujemy np. z gliny, kt�r� po zalaniu i st�eniu masy formierskiej usuwamy, w wypadku form otwartych bez problemu, w wypadku bry�y 3D stosujemy formy dzielone, wtedy proces jest bardziej skomplikowany. Formy na wosk tracony: pierwowz�r rze�by odlewamy lub formujemy z wosku. Zalewamy go mas� formiersk� a po jej zastygni�ciu i nieca�kowitym wysuszeniu wytapiamy delikatnie wosk. Wszystkie kszta�tki wype�niamy proszkiem/st�uczk� szklan� i wypalamy w odpowiednich dla nich warunkach. Slamping, to opadanie tafli, kafla, bry�y szk�a na przygotowana form�, jest to gi�cie szk�a. Fusing np. "Stoj�ce", to termiczne formowanie tafli szklanych zwanych floatem (odpr�one i pozbawione skaz szyby), kt�re s� dobrym materia�em ze wzgl�du ich sta�e parametry. Wdzi�cznie te� przyjmuj� przer�ne farby i barwniki. Istnieje przemys� zajmuj�cy si� produkcj� wszelkich potrzebnych do fusingu materia��w. Jest to bardzo popularna metoda szklarska. Witra� klasyczny np."Zwiastowanie" to technika, kt�ra w�a�ciwie nie zmieni�a si� od tysi�clecia. Nadal stosuje si� w niej szk�o sk�adane w o��w, przy czym (moim zdaniem) nie wynaleziono lepszego sposobu ��cznia kolorowych tafelek, aby uzyska� wielkie powierzchnie. Szk�o w o�owiu genialnie pracuje, znosz�c wiatr i s�ot�, oczywi�cie, je�li jest zrobione zgodnie ze sztuk� witra�ownicz�, przez setki lat. Do tej pory zachowa�o si� sporo oryginalnych witra�y �redniowiecznych mimo przys�owiowej krucho�ci szk�a. My�l�, �e ka�dy kto para� si� witra�em ma sentyment i szacunek do tej magicznej starej technologii.